Hội nhập kinh tế không tách rời bảo vệ môi trường

Bà Nguyễn Thị Hoàng Thúy - Giám đốc Dự án MUTRAP III nhận định, để phát triển bền vững đất nước, cần phải có sự kết hợp cân đối, hài hòa giữa ba nội dung là: phát triển kinh tế, bảo đảm tiến bộ xã hội và bảo vệ môi trường… Trong bối cảnh đó, hội thảo được tổ chức nhằm đánh giá hiện trạng và dự báo các vấn đề về bảo vệ môi trường và phát triển thương mại bền vững tại Việt Nam, phân tích nguy cơ và cơ hội đối với doanh nghiệp Việt Nam đối với các rào cản thương mại trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế. Ngoài ra, Hội nghị cũng hướng tới tăng cường năng lực kinh doanh và kiến thức cho doanh nghiệp, hiệp hội và chính quyền địa phương của các tỉnh thành thuộc khu vực phía Bắc về hội nhập kinh tế quốc tế. Phân tích nguy cơ và cơ hội đối với doanh nghiệp Việt Nam trước các rào cản thương mại trong tiến trình hội nhập và nâng cao nhận thức về tầm quan trọng phải có kiến thức về lĩnh vực này. Môi trường- vấn đề điển hình của ngành hóa chất Ngành hóa chất là ngành sản xuất thường được cộng đồng dân cư và chính quyền địa phương đặc biệt chú ý, bởi có nhiều khả năng sử dụng và sản xuất ra "hóa chất"- là những chất nguy hiểm và có tác động lâu dài đến sức khỏe. Nhưng, điều này cũng không hoàn toàn đúng, bởi các nhà máy hóa chất nếu thực hiện tốt việc giảm chất thải, có chứng chỉ ISO 14 000, SA 8000 và là thành viên của Hội đồng chăm sóc trách nhiệm (RC) sẽ bảo đảm được cả hai yếu tố phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường. Nhận dạng được môi trường là vấn đề điển hình của ngành sản xuất hóa chất, tại Hội thảo “Nhà nước đồng hành cùng doanh nghiệp hội nhập kinh tế quốc tế trên nền tảng môi trường, an sinh bền vững” được tổ chức ngày 4/6 tại Hải Phòng, TS. Nguyễn Xuân Sinh- Giám đốc Trung tâm Dữ liệu và Hỗ trợ ứng phó sự cố hóa chất (Cục Hóa chất – Bộ Công Thương) cho biết, ngành sản xuất hóa chất được biết đến như một ngành sản xuất chủ chốt tạo ra nhiều sản phẩm thiết yếu cho đời sống và đóng góp nhiều cho phát triển kinh tế đồng thời ngành hóa chất cũng luôn tiềm ẩn các nguy cơ gây ô nhiễm môi trường và mất an toàn, rủi ro do sự cố hóa chất. Nhìn chung, hầu hết các nhà máy chưa thực hiện việc phân tích định kỳ chất lượng nước thải, do đó chất lượng nước thải không được cập nhật thường xuyên, các nhà máy không nắm rõ mức độ ô nhiễm do nước thải của nhà máy thải ra như thế nào, ảnh hưởng tới môi trường cũng như mức độ đạt được tiêu chuẩn thải. Theo các báo cáo tổng kết hàng năm của Trung tâm Sản xuất sạch Việt Nam (VNCPC), số các doanh nghiệp triển khai thực hiện sản xuất sạch hơn còn quá ít (dưới 200 doanh nghiệp), chủ yếu là các doanh nghiệp được các dự án giúp đỡ thực hiện. Số các nhà máy hóa chất thực hiện sản xuất sạch hơn cũng còn rất ít ỏi. Trong số các biện pháp được đưa ra, thì thay thế hoặc loại bỏ hẳn một vài loại nguyên liệu trong sản xuất hóa chất vô cơ hoặc thế bằng các nguyên liệu khác ít độc hại hơn và ít bị hòa tan trong nước hơn được các chuyên gia đánh giá cao. Vì các tạp chất có trong nguyên liệu có thể là nguồn chính để tạo thành chất thải, do vậy hướng ưu tiên là sử dụng nguyên liệu vào có độ sạch cao. Ngoài ra, một số đề xuất lập các kế hoạch thực hiện sản xuất sạch hơn cũng được đưa ra như loại bỏ các công nghệ, quy trình sản xuất, thiết bị lạc hậu tạo ra nhiều chất thải và không an toàn. Làm chủ lượng hóa chất- chìa khóa vào thị trường EU Là thị trường xuất khẩu lớn nhưng EU đang ngày càng tỏ ra "khó tính" hơn đối với hàng Việt. Vì vậy, việc nắm bắt và hiểu cặn kẽ các điều luật của thị trường này là vô cùng cần thiết đối với các nhà xuất khẩu nếu muốn kinh doanh thành công tại châu Âu. Tại Hội thảo ngày 4/6, một chìa khóa đã được định hình để mở cánh cửa vào thị trường EU, đó chính là REACH- quy định khung mới của EU liên quan đến 103.000 loại hóa chất khác nhau. REACH là tập hợp chữ viết tắt của: registration (đăng ký), evaluation (đánh giá), authorization (cấp phép lưu hành) và chemicals (hóa chất). Được Nghị viện châu Âu thông qua tháng 6/2007, REACH hướng tới mục đích cải thiện việc bảo vệ sức khỏe con người cũng môi trường. Dự kiến sẽ có tới 20% loại hóa chất trên thị trường EU có thể bị ngừng sản xuất hay sử dụng. Theo đó, tất cả các hóa chất, bao gồm cả những chất hiện hữu và những chất mới, được sản xuất với khối lượng lớn hay được coi là có nguy cơ đối với sức khỏe con người và môi trường sẽ phải đăng ký với Cục Hóa chất châu Âu (ECHA). Đối với Việt Nam, các mặt hàng đầu tiên bị ảnh hưởng là lương thực, thực phẩm, thức uống các loại có sử dụng các chất bảo quản, chất chống mốc, mỹ phẩm, dược phẩm, thuốc lá... Chính vì thế, cũng như một số nước đang phát triển khác chúng ta sẽ phải tích cực và chủ động trong việc xây dựng và ban hành các quy định của mình trong hoạt động quản lý, đăng ký và cấp phép sử dụng hóa chất theo các nguyên tắc phù hợp với các công ước quốc tế mà Việt Nam tham gia, đồng thời cũng phù hợp với các nguyên tắc của REACH. Bàn về tác động của REACH tới hoạt động xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam, TS. Nguyễn Xuân Sinh khẳng định: trước mắt, việc tuân thủ các quy định về quản lý hóa chất của EU có thể gặp nhiều khóa khăn, nhưng về lâu dài, đây lại là một nền tảng quan trọng để tăng sức cạnh tranh và tạo thuận lợi trong hội nhập của doanh nghiệp xuất khẩu tại thị trường khó tính này. Được biết, Bộ Công Thương đang chuẩn bị xây dựng Trung tâm thông tin REACH đặt tại Cục Hóa chất. Trung tâm sẽ là đầu mối các hoạt động như tiếp nhận các thông tin REACH, đào tạo doanh nghiệp thực hiện các quy định của REACH, tiếp nhận trợ giúp kỹ thuật và phổ biến cho doanh nghiệp…